سرگیجه بعد از ماساژ معمولاً به دلیل افت فشار خون، ترشح مواد زائد در خون یا تغییرات ناگهانی در جریان خون رخ میدهد. هنگام دریافت ماساژ، رگهای خونی منبسط شده و بدن در حالت آرامش عمیق قرار میگیرد که این موضوع باعث کاهش موقت فشار خون و در نتیجه احساس سبکی سر هنگام بلند شدن میشود.
با وجود اینکه این حالت کاملاً طبیعی و شایع است، اما نادیده گرفتن آن میتواند باعث عدم تعادل و زمین خوردن فرد شود. شناخت دلایل اصلی این اتفاق به شما کمک میکند تا با رعایت چند نکته ساده، تجربه آرامشبخشی داشته باشید و از بروز عوارض ناخوشایند جلوگیری کنید. در این مقاله سرگیجه بعد از ماساژ را به طور کامل بررسی میکنیم.
چرا دچار سرگیجه بعد از ماساژ میشویم؟
ماساژ دادن بدن تاثیرات فیزیولوژیک متعددی روی سیستم عصبی و گردش خون میگذارد. درک این تغییرات به ما کمک میکند تا دلیل اصلی احساس ضعف یا چرخش سر را پیدا کنیم. در ادامه مهمترین دلایل این عارضه را بررسی میکنیم.
۱. افت فشار خون وضعیتی
یکی از شایعترین دلایل سرگیجه، افت فشار خون وضعیتی است. زمانی که برای مدت طولانی روی تخت دراز میکشید، بدن شما به حالت افقی عادت میکند. با بلند شدن ناگهانی، جاذبه باعث میشود خون به سمت پاها حرکت کند و خونرسانی به مغز برای چند ثانیه کاهش یابد. همین تاخیر کوتاه در رسیدن اکسیژن به مغز، باعث ایجاد احساس سرگیجه میشود.
۲. کمآبی بدن
در طول فرآیند ماساژ، مایعات موجود در بافتهای عضلانی به سمت سیستم لنفاوی حرکت میکنند. اگر قبل از شروع جلسه ماساژ آب کافی ننوشیده باشید، این جابجایی مایعات میتواند منجر به کمآبی خفیف شود. کمآبی بدن مستقیماً روی حجم خون تاثیر گذاشته و باعث افت فشار و سرگیجه میگردد.
۳. آزادسازی مواد زائد و سموم
عضلات ما در طول زمان به دلیل استرس، خستگی و فعالیتهای روزمره، مواد زائدی مانند اسید لاکتیک را در خود ذخیره میکنند. فشار و حرکات دست روی عضلات باعث شکسته شدن این گرهها و ورود ناگهانی مواد زائد به جریان خون میشود. سیستم دفعی بدن (کبد و کلیهها) برای تصفیه این سموم به زمان نیاز دارد و این فرآیند میتواند باعث احساس گیجی و منگی شود.
۴. افت قند خون
ماساژ یک فعالیت غیرفعال برای شماست، اما سیستم متابولیک بدن در طول آن به شدت درگیر میشود. افزایش گردش خون و تحریک سیستم لنفاوی نیازمند مصرف انرژی است. اگر با معده کاملاً خالی برای دریافت ماساژ اقدام کنید، احتمال افت قند خون و بروز علائمی مانند لرزش خفیف، تعریق و سرگیجه بسیار بالا میرود.
۵. تحریک سیستم عصبی پاراسمپاتیک
بدن انسان دارای دو سیستم عصبی سمپاتیک (حالت آمادهباش و استرس) و پاراسمپاتیک (حالت استراحت و هضم) است. ماساژ باعث میشود بدن از حالت استرس خارج شده و سیستم پاراسمپاتیک فعال شود. این تغییر فاز باعث کاهش ضربان قلب و ریلکس شدن کامل ماهیچهها میشود که خروج ناگهانی از این حالت میتواند باعث شوک خفیف و سرگیجه شود.
جدول علل و راهکارهای سریع رفع سرگیجه
برای درک بهتر و اقدام سریع در زمان بروز مشکل، میتوانید از جدول زیر استفاده کنید. این جدول به شما نشان میدهد که در برابر هر عامل، چه واکنشی باید نشان دهید:
| علت اصلی سرگیجه | نشانه بارز در بدن | راهکار سریع و اورژانسی | اقدام پیشگیرانه |
|---|---|---|---|
| افت فشار خون | تاری دید هنگام بلند شدن | نشستن مجدد و پایین انداختن سر | بلند شدن آرام و چند مرحلهای |
| کمآبی بدن | خشکی دهان و سردرد خفیف | نوشیدن یک لیوان آب ولرم | مصرف آب کافی قبل از ماساژ |
| افت قند خون | تعریق سرد و لرزش دست | مصرف یک خوراکی شیرین یا آبمیوه | خوردن میانوعده سبک قبل از جلسه |
| آزادسازی مواد زائد | احساس منگی و کوفتگی | استراحت طولانیتر روی تخت | ماساژ ملایمتر برای افراد مبتدی |
۵ روش موثر برای جلوگیری از سرگیجه بعد از ماساژ
با رعایت چند دستورالعمل ساده میتوانید از بروز این حالت ناخوشایند پیشگیری کنید و از فواید درمانی ماساژ نهایت استفاده را ببرید.
۱. آهسته از جای خود بلند شوید: هرگز بلافاصله بعد از اتمام کار تراپیست از روی تخت نپرید. ابتدا چند دقیقه به همان حالت دراز بکشید، سپس آرام در لبه تخت بنشینید و پس از گذشت چند دقیقه روی پاهای خود بایستید.
۲. هیدراته بمانید: نوشیدن آب یکی از مهمترین اصول قبل و بعد از ماساژ است. آب به دفع سریعتر مواد زائد کمک کرده و حجم خون را در سطح استانداردی نگه میدارد.
۳. تغذیه مناسب داشته باشید: حدود یک تا دو ساعت قبل از جلسه، یک میانوعده سبک (مانند یک عدد موز یا چند عدد بادام) میل کنید تا سطح قند خون شما در طول فرآیند پایدار بماند.
۴. تنفس عمیق را فراموش نکنید: در طول ماساژ و به خصوص هنگام بلند شدن، نفسهای عمیق و شمرده بکشید. این کار باعث رسیدن اکسیژن کافی به مغز و جلوگیری از سبکی سر میشود.
۵. ارتباط با تراپیست: اگر در حین کار احساس سرگیجه، تپش قلب یا تهوع پیدا کردید، حتماً موضوع را اطلاع دهید تا فشار دستها کمتر شده یا کار برای دقایقی متوقف شود.
چه زمانی این وضعیت خطرناک است؟
همانطور که اشاره شد، کمی احساس سبکی سر پس از ریلکسیشن عمیق کاملاً طبیعی است و معمولاً پس از گذشت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه به طور کامل برطرف میشود. با این حال، اگر این وضعیت با علائم نگرانکنندهای همراه شد، باید به آن توجه ویژه داشت.
اگر سرگیجه شما بیش از چند ساعت طول کشید، یا همراه با علائمی نظیر تاری دید شدید، درد قفسه سینه، حالت تهوع مداوم، غش کردن یا اختلال در تکلم بود، این موارد دیگر ارتباطی به ماساژ ندارند. در چنین شرایطی ممکن است یک مشکل زمینهای قلبی یا عصبی وجود داشته باشد و مراجعه سریع به پزشک متخصص الزامی است.
بیشتر بخوانید: ۷ علت اصلی گرفتگی کتف | نشانههای خطرناک و روشهای درمان
نکات تکمیلی درباره سرگیجه بعد از ماساژ
تجربه سرگیجه بعد از ماساژ یک واکنش طبیعی از سوی سیستم گردش خون و سیستم عصبی بدن به آرامش عمیق و تغییرات فیزیکی است. افت فشار خون، کمآبی و کاهش قند خون از اصلیترین دلایل این اتفاق هستند. با رعایت اصولی مانند هیدراته نگه داشتن بدن، بلند شدن تدریجی از روی تخت و داشتن یک تغذیه سبک قبل از جلسه، میتوانید این عارضه را به حداقل برسانید. هدف از ماساژ رسیدن به تعادل و آرامش فیزیکی و ذهنی است؛ بنابراین با شناخت واکنشهای طبیعی بدن، میتوانید این فرآیند را به یک تجربه کاملاً لذتبخش و بدون عارضه تبدیل کنید.
پیام در بله
