در سالهای اخیر مقالاتی درباره ترکیبات برخی کرمهای ضدآفتاب منتشر شده که نگرانیهایی درباره مواد خاصی مانند oxybenzone و octinoxate ایجاد کردهاند. حتی در ایالت هاوایی استفاده از این دو ماده در تولید ضدآفتابها به دلیل آسیب احتمالی به اکوسیستمهای دریایی ممنوع شد. این موضوع باعث شد اهمیت استفاده از کرم ضدآفتاب تا حدی زیر سؤال برود.
با این حال، واقعیت علمی همچنان روشن است: کرم ضدآفتاب یکی از ضروریترین محصولات مراقبت از پوست برای پیشگیری از آسیبهای ناشی از اشعه فرابنفش (UV) است. پزشکان متخصص پوست تأکید میکنند که مهمترین قدم برای حفظ سلامت و جوانی پوست در بلندمدت، استفاده منظم از ضدآفتاب مناسب است. در ادامه به بررسی کامل اهمیت، مزایا و نحوه صحیح استفاده از کرم ضدآفتاب میپردازیم.
چرا استفاده از کرم ضدآفتاب ضروری است؟
اشعههای فرابنفش خورشید (UVA و UVB) به طور مستقیم به سلولهای پوستی آسیب میزنند. این آسیبها میتوانند به صورت تدریجی و خاموش رخ دهند و سالها بعد خود را به شکل چینوچروک، لک یا حتی سرطان پوست نشان دهند.
حتی اگر از کلاه، عینک آفتابی یا لباس پوشیده استفاده کنید، باز هم بخشهایی از پوست در معرض نور خورشید قرار میگیرند. بنابراین استفاده از کرم ضدآفتاب مکمل سایر روشهای محافظتی است و نه جایگزین آنها.
ارتباط نور خورشید و سرطان پوست
یکی از مهمترین دلایل استفاده از کرم ضدآفتاب، پیشگیری از سرطان پوست است. تحقیقات نشان میدهد:
- حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد سرطان پوست با قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش مرتبط هستند.
- آفتابسوختگیهای مکرر در طول زندگی، خطر ابتلا به سرطان پوست بهویژه ملانوم را افزایش میدهد.
- آمار جهانی ابتلا به ملانوم در حال افزایش است.
هر بار که بدون ضدآفتاب در معرض نور خورشید قرار میگیرید، احتمال آسیب سلولی افزایش پیدا میکند. حتی یک آفتابسوختگی شدید در کودکی میتواند در سالهای بعد خطر ابتلا به سرطان پوست را بالا ببرد.
کرم ضدآفتاب؛ قویترین محصول ضدپیری پوست
نور خورشید اصلیترین عامل پیری زودرس پوست است. اشعه UV باعث تخریب کلاژن و الاستین شده و نتیجه آن:
- ایجاد چینوچروک
- بروز لکهای پوستی
- کک و مک
- افتادگی پوست
مطالعات نشان دادهاند افرادی که به طور روزانه از ضدآفتاب با حداقل SPF 30 استفاده میکنند، تا ۲۴ درصد کمتر دچار علائم پیری زودرس میشوند. بنابراین اگر به دنبال جوان ماندن پوست هستید، هیچ محصولی به اندازه کرم ضدآفتاب مؤثر نیست.
جنجال درباره ترکیبات ضدآفتاب؛ واقعیت چیست؟
برخی ترکیبات شیمیایی مانند oxybenzone و octinoxate به دلیل نگرانیهای زیستمحیطی مورد توجه قرار گرفتهاند. اما این موضوع به معنای بیخطر بودن نور خورشید یا بینیازی از ضدآفتاب نیست.
امروزه گزینههای متنوعی در بازار وجود دارد:
- ضدآفتابهای مینرال (فیزیکی) حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید
- ضدآفتابهای فاقد ترکیبات مورد بحث
- محصولات مناسب پوست حساس
بنابراین به جای حذف کامل ضدآفتاب، بهتر است محصول مناسب و ایمن را انتخاب کنید.
نحوه صحیح استفاده از کرم ضدآفتاب
بسیاری از افراد با وجود استفاده از ضدآفتاب، به دلیل مصرف نادرست از محافظت کامل برخوردار نمیشوند.
۱) مقدار مناسب استفاده
بیشتر افراد تنها ۲۵ تا ۵۰ درصد مقدار لازم را استفاده میکنند. ضدآفتاب باید به اندازهای باشد که یک لایه یکنواخت و نازک روی پوست ایجاد کند.
۲) زمان استفاده
حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه قبل از خروج از منزل باید ضدآفتاب را استفاده کنید تا فرصت جذب کامل داشته باشد.
۳) تمدید منظم
ضدآفتاب باید هر ۲ ساعت یکبار تمدید شود، بهویژه در شرایط زیر:
- شنا کردن
- تعریق زیاد
- قرار گرفتن طولانی در فضای باز
۴) ترتیب استفاده با لوازم آرایشی
ضدآفتاب باید بعد از محصولات مراقبتی و قبل از آرایش سنگین یا در آخرین مرحله روتین پوستی استفاده شود تا اثر محافظتی آن کاهش پیدا نکند.
۵) توجه به نواحی حساس
هنگام استفاده از ضدآفتاب، این نواحی را فراموش نکنید:
- بینی
- گوشها
- اطراف چشم
- پشت گردن
SPF مناسب چیست؟
SPF نشاندهنده میزان محافظت در برابر اشعه UVB است. توصیه متخصصان پوست:
- حداقل SPF 30 برای استفاده روزانه
- SPF بالاتر برای افرادی که مدت طولانی زیر آفتاب هستند
همچنین بهتر است ضدآفتاب دارای برچسب Broad Spectrum باشد تا در برابر هر دو اشعه UVA و UVB محافظت کن
جدول مقایسهای انواع ضدآفتاب
| نوع ضدآفتاب | ترکیبات اصلی | مناسب برای | مزایا |
|---|---|---|---|
| شیمیایی | فیلترهای جذبکننده UV | استفاده روزمره | سبک و نامرئی |
| مینرال (فیزیکی) | زینک اکساید، تیتانیوم دیاکساید | پوست حساس | ایمنی بالا، بازتاب نور |
| فاقد oxybenzone | ترکیبات جایگزین | دوستدار محیط زیست | آسیب کمتر به اکوسیستم |
اشتباهات رایج در استفاده از ضدآفتاب
- استفاده نکردن در روزهای ابری
- عدم تمدید در طول روز
- مصرف مقدار کم
- بیتوجهی به نواحی گوش و گردن
- استفاده نکردن در خانه (در صورت قرارگیری مقابل نور مستقیم)
بیشتر بخوانید : بهترین دستگاه بخور سرد و گرم
نکات تکمیلی برای محافظت بهتر از پوست
کرم ضدآفتاب تنها یکی از ابزارهای محافظتی در برابر نور خورشید است، اما مهمترین آنها محسوب میشود. ترکیب استفاده از ضدآفتاب با:
- کلاه لبهدار
- عینک آفتابی استاندارد
- لباس مناسب
- پرهیز از آفتاب در ساعات اوج تابش
میتواند بیشترین سطح محافظت را ایجاد کند.
با وجود بحثهایی که درباره برخی ترکیبات مطرح شده، حذف ضدآفتاب راهحل درستی نیست. انتخاب محصول مناسب و استفاده صحیح از آن، بهترین راه برای حفظ سلامت، شادابی و جوانی پوست در بلندمدت است.
پیام در بله
