سرماخوردگی و بیماری قلبی میتوانند ترکیب مهمی از نظر سلامت ایجاد کنند، زیرا عفونتهای تنفسی ممکن است ضربان قلب، نیاز بدن به اکسیژن و فشار واردشده بر سیستم قلبی‌عروقی را افزایش دهند. در افراد مبتلا به بیماری قلبی، آنفلوآنزا و عفونتهای شدیدتر تنفسی اهمیت بیشتری دارند و گاهی میتوانند باعث تشدید علائم زمینه‌ای شوند.
از طرف دیگر، مسئله فقط خود بیماری نیست. بعضی داروهای سرماخوردگی نیز میتوانند فشار خون یا ضربان قلب را افزایش دهند و برای همه بیماران قلبی مناسب نباشند. شناخت علائم هشدار، انتخاب صحیح دارو، ادامه درمان قلبی و پیشگیری از عفونتهای تنفسی در این شرایط اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله تاثیر سرماخوردگی بر روی بیماری‌های قلبی را به طور کامل بررسی می‌کنیم.
آیا سرماخوردگی برای بیماران قلبی خطرناک است؟
یک سرماخوردگی خفیف در بسیاری از افراد بدون مشکل جدی برطرف می‌شود؛ اما در کسی که بیماری قلبی دارد، عفونت تنفسی میتواند فشار بیشتری به بدن وارد کند.
هنگام بیماری ممکن است تب، التهاب، کاهش اشتها، کم‌آبی، اختلال خواب و افزایش ضربان قلب ایجاد شود. بدن برای مقابله با عفونت انرژی بیشتری مصرف می‌کند و این شرایط میتواند کار قلب را دشوارتر کند.
موضوع زمانی مهم‌تر می‌شود که آنچه فرد تصور می‌کند سرماخوردگی ساده است، در واقع آنفلوآنزا یا یک عفونت تنفسی شدیدتر باشد. افراد مبتلا به بیماری قلبی در معرض خطر بیشتری برای عوارض جدی آنفلوآنزا قرار دارند.
به همین دلیل در بیماران قلبی بهتر است شدت و روند علائم تنفسی با دقت بیشتری دنبال شود.
۱. عفونت تنفسی میتواند کار قلب را بیشتر کند
وقتی بدن با یک عفونت درگیر می‌شود، سیستم ایمنی فعال شده و فرآیندهای التهابی افزایش پیدا می‌کنند. تب نیز میتواند باعث افزایش ضربان قلب شود.
در فرد سالم، قلب معمولاً این تغییرات موقت را تحمل می‌کند؛ اما فردی که نارسایی قلبی، بیماری عروق کرونر یا سایر مشکلات قلبی دارد ممکن است حساس‌تر باشد.
اگر عفونت تنفسی به ریه‌ها گسترش پیدا کند و اکسیژن‌رسانی دشوارتر شود، قلب باید برای رساندن اکسیژن کافی به بافت‌های بدن تلاش بیشتری انجام دهد.
به همین دلیل ذات‌الریه و عفونتهای شدید تنفسی برای بیماران قلبی اهمیت بیشتری از یک سرماخوردگی خفیف دارند.
۲. آنفلوآنزا میتواند عوارض قلبی را افزایش دهد
سرماخوردگی و آنفلوآنزا یک بیماری نیستند. هر دو میتوانند علائم تنفسی ایجاد کنند، اما آنفلوآنزا معمولاً با تب، بدن‌درد، ضعف و شروع شدیدتری همراه است.
مطالعات نشان داده‌اند که آنفلوآنزا با افزایش خطر برخی حوادث قلبی مانند حمله قلبی و سکته مغزی ارتباط دارد. به همین دلیل بیماری قلبی یکی از شرایطی است که خطر عوارض شدید آنفلوآنزا را افزایش می‌دهد.
اگر فرد مبتلا به بیماری قلبی دچار علائمی شود که احتمال آنفلوآنزا در آن مطرح است، بهتر است زودتر با پزشک خود تماس بگیرد؛ زیرا در افراد پرخطر ممکن است درمان ضدویروسی زودهنگام توصیه شود.
۳. کم‌آبی هنگام بیماری میتواند شرایط را دشوارتر کند
تب، کاهش اشتها و کم شدن مصرف مایعات میتوانند باعث کم‌آبی شوند. در بعضی افراد نیز استفراغ یا اسهال همراه بیماری، کاهش مایعات بدن را بیشتر می‌کند.
از طرف دیگر، برخی بیماران قلبی محدودیت مشخصی برای میزان مصرف روزانه مایعات دارند. برای مثال ممکن است فرد مبتلا به نارسایی قلبی بر اساس نظر پزشک برنامه مشخصی برای مصرف مایعات داشته باشد.
به همین دلیل توصیه عمومی «هرچقدر می‌توانید آب بنوشید» برای تمام بیماران قلبی مناسب نیست.
فرد باید برنامه‌ای را که پزشک برای کنترل مایعات، نمک و داروهایش تعیین کرده است رعایت کند و در صورت بیماری شدید درباره تغییر آن با پزشک مشورت کند.
۴. بعضی داروهای ضدگرفتگی بینی میتوانند فشار خون را بالا ببرند
یکی از مهم‌ترین نکات درباره سرماخوردگی و بیماری قلبی انتخاب داروی مناسب است.
بعضی داروهای ضداحتقان که برای کاهش گرفتگی بینی استفاده می‌شوند، باعث تنگ شدن عروق می‌شوند. این اثر ممکن است فشار خون را افزایش دهد و در بعضی افراد باعث تپش قلب یا تشدید مشکلات قلبی شود.
موادی مانند سودوافدرین و فنیل‌افرین از داروهای ضداحتقان شناخته‌شده هستند. افراد مبتلا به بیماری قلبی یا فشار خون کنترل‌نشده نباید بدون مشورت پزشک یا داروساز سراغ این داروها بروند.
حتی اگر یک دارو بدون نسخه فروخته شود، به این معنا نیست که برای تمام بیماران قلبی بی‌خطر است.
۵. برخی مسکن‌ها نیز برای بیماران قلبی نیاز به احتیاط دارند
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی که برخی افراد برای کاهش تب، بدن‌درد یا سردرد مصرف می‌کنند ممکن است در برخی بیماران قلبی مشکلاتی ایجاد کنند.
این داروها میتوانند باعث احتباس مایعات یا افزایش فشار خون شوند و بهخصوص در افراد مبتلا به نارسایی قلبی یا برخی بیماری‌های قلبی نیاز به احتیاط بیشتری دارند.
همچنین بسیاری از داروهای ترکیبی سرماخوردگی چند ماده فعال دارند. ممکن است فرد بدون اطلاع، هم‌زمان چند داروی مختلف حاوی یک ترکیب مشابه مصرف کند.
بنابراین هنگام خرید داروی سرماخوردگی بهتر است:
- نام مواد فعال دارو بررسی شود.
- بیماری قلبی و فشار خون به داروساز گفته شود.
- فهرست داروهای روزانه فرد در دسترس باشد.
- از مصرف چند داروی ترکیبی مشابه خودداری شود.
- مقدار و مدت مصرف از حد توصیه‌شده بیشتر نشود.
داروهای سرماخوردگی برای بیماران قلبی در یک نگاه
| گروه دارویی | نکته مهم برای بیمار قلبی |
|---|---|
| داروهای ضداحتقان | ممکن است فشار خون و ضربان قلب را افزایش دهند |
| برخی مسکن‌های ضدالتهابی | ممکن است فشار خون و احتباس مایعات را افزایش دهند |
| داروهای ترکیبی سرماخوردگی | باید مواد فعال آن‌ها دقیق بررسی شود |
| محلول نمکی بینی | معمولاً گزینه ساده‌تری برای کمک به گرفتگی بینی است |
| داروهای قلبی روزانه | نباید بدون نظر پزشک قطع یا تغییر داده شوند |
انتخاب دارو به نوع بیماری قلبی، داروهای مصرفی، فشار خون و وضعیت عمومی فرد بستگی دارد؛ بنابراین این جدول جایگزین توصیه پزشک یا داروساز نیست.
۶. داروهای قلبی را هنگام سرماخوردگی خودسرانه قطع نکنید
گاهی بیمار هنگام تب یا ضعف تصور می‌کند بهتر است مصرف داروهای قلبی خود را تا زمان بهبود متوقف کند. چنین تصمیمی میتواند خطرناک باشد.
داروهای فشار خون، داروهای نارسایی قلبی، داروهای ضدانعقاد و سایر درمان‌های قلبی نباید بدون نظر پزشک قطع یا تغییر داده شوند.
CDC نیز توصیه می‌کند بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن هنگام ابتلا به عفونت تنفسی، داروهای معمول خود را بدون مشورت پزشک متوقف نکنند.
اگر بیماری باعث استفراغ، افت فشار، کم‌آبی شدید یا ناتوانی در مصرف دارو شده است، باید برای نحوه ادامه درمان از پزشک راهنمایی گرفت.
۷. نارسایی قلبی ممکن است هنگام عفونت تشدید شود
افراد مبتلا به نارسایی قلبی باید در زمان بیماری توجه ویژه‌ای به تغییرات تنفسی خود داشته باشند.
اگر تنگی نفس نسبت به حالت معمول بیشتر شود، فرد هنگام استراحت هم دچار مشکل تنفسی باشد یا علائم احتباس مایعات افزایش پیدا کند، لازم است پزشک در جریان قرار گیرد. CDC نیز بر توجه بیماران نارسایی قلبی به تغییرات تنفس هنگام عفونت تأکید کرده است.
افزایش سریع وزن، تورم بیشتر پاها یا نیاز به بالاتر آوردن سر هنگام خواب نیز در فرد مبتلا به نارسایی قلبی ارزش بررسی دارد.
این علائم را نباید صرفاً به سرماخوردگی نسبت داد.
چه زمانی بیمار قلبی هنگام سرماخوردگی باید به پزشک مراجعه کند؟
همه موارد سرماخوردگی نیاز به مراجعه فوری ندارند، اما افراد دارای بیماری قلبی بهتر است در برابر بعضی نشانه‌ها حساس‌تر باشند.
اگر موارد زیر ایجاد شد، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:
- تنگی نفس جدید یا شدیدتر از حالت عادی
- درد یا فشار در قفسه سینه
- تپش قلب شدید یا غیرمعمول
- ضعف شدید یا احساس غش
- تب قابل توجه یا مداوم
- گیجی یا کاهش سطح هوشیاری
- مشکل در تنفس هنگام استراحت
- کبودی لب‌ها یا تغییر واضح رنگ پوست
- بدتر شدن علائم نارسایی قلبی
- ناتوانی در مصرف مایعات یا داروهای معمول
- علائم شدید یا مشکوک به آنفلوآنزا
درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا علائم احتمالی حمله قلبی شرایطی نیستند که منتظر بهبود سرماخوردگی بمانیم و نیاز به ارزیابی فوری دارند.
چگونه در زمان بیماری فشار خون را کنترل کنیم؟
بعضی بیماران قلبی یا مبتلا به فشار خون بالا ممکن است در زمان سرماخوردگی متوجه تغییر فشار خون خود شوند. بیماری، کمخوابی، درد، تب و بعضی داروهای سرماخوردگی میتوانند روی فشار خون اثر بگذارند.
اگر پزشک قبلاً اندازه‌گیری فشار خون در خانه را توصیه کرده است، می‌توان طبق همان برنامه فشار را بررسی و نتایج را ثبت کرد.
اندازه‌گیری بیش از حد و وسواس‌گونه ضرورتی ندارد، اما مشاهده تغییرات غیرمعمول فشار همراه با علائمی مانند سردرد شدید، درد قفسه سینه یا تنگی نفس باید جدی گرفته شود.
همچنین نتیجه اندازه‌گیری‌های خانگی میتواند اطلاعات مفیدی برای پزشک فراهم کند.
بهترین روش‌های پیشگیری از عفونت تنفسی برای بیماران قلبی
پیشگیری برای بیماران قلبی اهمیت ویژه‌ای دارد، بهخصوص در فصل‌هایی که گردش ویروس‌های تنفسی افزایش پیدا می‌کند.
اقدامات کاربردی شامل موارد زیر هستند:
- شستن منظم دست‌ها
- پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار
- پوشاندن دهان و بینی هنگام عطسه و سرفه
- توجه به تهویه مناسب فضاهای بسته
- خودداری از مصرف دخانیات
- خواب و استراحت کافی
- رعایت برنامه دارویی بیماری قلبی
- دریافت واکسن‌های توصیه‌شده بر اساس سن و شرایط پزشکی
هدف این اقدامات کاهش احتمال ابتلا و همچنین کاهش خطر عوارض عفونتهای تنفسی است.
واکسن آنفلوآنزا برای بیماران قلبی چه اهمیتی دارد؟
واکسنی برای تمام ویروس‌های ایجادکننده سرماخوردگی معمولی وجود ندارد، اما آنفلوآنزا قابل پیشگیری با واکسیناسیون است.
افراد مبتلا به بیماری قلبی در گروه‌های دارای خطر بیشتر عوارض آنفلوآنزا قرار دارند و دریافت واکسن سالانه آنفلوآنزا برای آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.
مطالعات همچنین ارتباط واکسیناسیون آنفلوآنزا با کاهش برخی حوادث قلبی‌عروقی در بیماران قلبی را نشان داده‌اند.
زمان و نوع واکسن بهتر است بر اساس دستورالعمل‌های بهداشتی محل زندگی و نظر پزشک انتخاب شود؛ بهخصوص اگر فرد سابقه حساسیت شدید یا شرایط پزشکی خاصی داشته باشد.
واکسن پنوموکوک چطور؟
پنوموکوک میتواند باعث ذات‌الریه و برخی عفونتهای جدی دیگر شود. واکسیناسیون پنوموکوک بر اساس سن، سابقه واکسیناسیون و بیماری‌های زمینه‌ای توصیه می‌شود.
در راهنماهای فعلی، بیماری مزمن قلبی یکی از عواملی است که هنگام تصمیم‌گیری درباره واکسیناسیون پنوموکوک مورد توجه قرار می‌گیرد. همچنین توصیه‌های مربوط به نوع و سن دریافت این واکسن ممکن است با گذشت زمان تغییر کنند.
به همین دلیل به‌جای استفاده از یک برنامه ثابت برای همه، بهتر است وضعیت واکسیناسیون با پزشک و بر اساس برنامه رسمی واکسیناسیون کشور بررسی شود.
آیا بیماران قلبی هنگام سرماخوردگی میتوانند ورزش کنند؟
اگر بیماری خفیف باشد، پاسخ به این سؤال به وضعیت قلبی فرد و توصیه‌های قبلی پزشک بستگی دارد.
اما هنگام تب، ضعف شدید، بدن‌درد، تنگی نفس یا علائم قابل توجه عفونت، انجام تمرین سنگین مناسب نیست. بدن در این زمان درگیر مقابله با بیماری است و فعالیت شدید میتواند فشار بیشتری به سیستم قلبی‌عروقی وارد کند.
فردی که بیماری قلبی دارد بهتر است برای بازگشت به فعالیت ورزشی بعد از یک عفونت شدید، به‌ویژه آنفلوآنزا یا ذات‌الریه، محتاط‌تر عمل کند.
بیشتر بخوانید : ۷ نشانه عفونت سینوسی بعد از سرماخوردگی | زمان مراجعه
نکات مهم سرماخوردگی برای افراد مبتلا به بیماری قلبی
سرماخوردگی و بیماری قلبی همیشه به معنی بروز یک وضعیت خطرناک نیست، اما افراد قلبی باید عفونتهای تنفسی را جدی‌تر دنبال کنند. آنفلوآنزا و عفونتهای شدید میتوانند فشار بیشتری به قلب وارد کنند و در بعضی بیماران باعث تشدید علائم زمینه‌ای شوند.
یکی از مهم‌ترین نکات، خودداری از مصرف خودسرانه داروهای ضداحتقان و برخی مسکن‌هاست؛ زیرا بعضی از این داروها میتوانند فشار خون، ضربان قلب یا احتباس مایعات را افزایش دهند. ادامه صحیح داروهای قلبی، توجه به علائم هشدار و دریافت واکسن‌های توصیه‌شده نیز بخش مهمی از مراقبت است.
اگر در زمان بیماری علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش، بدتر شدن واضح نارسایی قلبی یا اختلال قابل توجه در وضعیت عمومی ایجاد شود، نباید آن را صرفاً یک سرماخوردگی ساده تلقی کرد و ارزیابی پزشکی ضروری است.
محصولات مرتبط با این مقاله
مشاهده تمام فشارسنج‌ها
پیام در بله
