پیشگیری از سرماخوردگی فقط به پوشیدن لباس گرم یا مصرف نوشیدنیهای داغ محدود نمیشود. ویروسهای عامل سرماخوردگی میتوانند از طریق تماس نزدیک، قطرات تنفسی و دستهایی که با سطوح آلوده تماس داشتهاند منتقل شوند. تمیز کردن وسایلی که مرتب لمس میشوند، یکی از راههای ساده برای کاهش احتمال انتقال آلودگی در خانه و محیط کار است.
با این حال، تمیز کردن همه وسایل به یک اندازه اهمیت ندارد. بهتر است تمرکز اصلی روی سطوح پرتماس و وسایلی باشد که افراد مختلف در طول روز از آنها استفاده میکنند. در کنار شستن دستها، تهویه مناسب و رعایت فاصله از افراد بیمار، نظافت این وسایل میتواند بخشی از برنامه پیشگیری از سرماخوردگی باشد.
در این مقاله وسایلی که برای پیشگیری از سرماخوردگی باید تمیز شوند را به طور کامل بررسی میکنیم.
چرا تمیز کردن وسایل در پیشگیری از سرماخوردگی اهمیت دارد؟
سرماخوردگی میتواند توسط ویروسهای مختلفی ایجاد شود. انتقال این ویروسها بیشتر هنگام تماس نزدیک با فرد بیمار و ذرات تنفسی اتفاق میافتد، اما تماس دست با سطوح آلوده و سپس لمس کردن چشم، بینی یا دهان نیز میتواند در انتقال برخی ویروسها نقش داشته باشد.
به همین دلیل یکی از اقدامات کاربردی برای پیشگیری از سرماخوردگی، کاهش آلودگی روی وسایلی است که بارها در طول روز لمس میشوند. این موضوع بهخصوص در خانههایی که یکی از اعضای خانواده بیمار است یا محیطهایی که چند نفر از وسایل مشترک استفاده میکنند اهمیت بیشتری دارد.
البته نباید تصور کرد که ضدعفونی کردن مداوم تمام خانه میتواند بهتنهایی مانع سرماخوردگی شود. شستن دستها، خودداری از لمس صورت با دست آلوده، تهویه محیط و رعایت بهداشت تنفسی همچنان اهمیت زیادی دارند.
۱. تلفن همراه؛ وسیلهای که همیشه در دست ماست
تلفن همراه یکی از وسایلی است که در طول روز بیشترین تماس را با دست و صورت دارد. بسیاری از افراد گوشی خود را در محیط کار، وسایل حملونقل عمومی، فروشگاه و حتی هنگام غذا خوردن استفاده میکنند.
اگر پس از لمس سطوح عمومی گوشی را در دست بگیرید، آلودگی دست میتواند به سطح آن منتقل شود. بعد از آن نیز هنگام تماس گوشی با صورت یا استفاده مجدد از آن، دست دوباره با همان سطح تماس پیدا میکند.
برای پیشگیری از سرماخوردگی بهتر است تلفن همراه بهصورت منظم و مطابق دستورالعمل سازنده تمیز شود.
چگونه گوشی موبایل را تمیز کنیم؟
ابتدا تلفن همراه را خاموش کرده و قاب آن را جدا کنید. سپس با یک دستمال نرم و مناسب وسایل الکترونیکی سطح گوشی را پاک کنید. از ریختن مستقیم مایع تمیزکننده روی دستگاه خودداری کنید.
قاب گوشی نیز باید جداگانه تمیز شود، زیرا بخشهایی مانند لبهها و پشت قاب میتوانند در تماس مکرر با دست باشند.
۲. دستگیره درها و کمدها؛ نقاط پرتماس خانه
دستگیره در ورودی، در اتاقها، کمدها و کابینتهای آشپزخانه از جمله نقاطی هستند که افراد مختلف یک خانه بارها آنها را لمس میکنند.
اگر فردی پس از عطسه، سرفه یا لمس بینی بدون شستن دستها دستگیرهای را لمس کند، امکان انتقال آلودگی به سطح آن وجود دارد. فرد دیگری نیز ممکن است همان دستگیره را لمس کرده و سپس دست خود را به صورت بزند.
بنابراین تمیز کردن این نقاط ساده میتواند بخشی از برنامه پیشگیری از سرماخوردگی در خانه باشد، مخصوصاً زمانی که یکی از اعضای خانواده علائم بیماری دارد.
کدام دستگیرهها مهمتر هستند؟
بیشترین توجه باید به نقاط زیر اختصاص پیدا کند:
- دستگیره در ورودی خانه
- دستگیره سرویس بهداشتی
- دستگیره یخچال
- دستگیره کابینتهای پرمصرف
- دستگیره در اتاق فرد بیمار
- دستگیره پنجرههایی که زیاد باز و بسته میشوند
لازم نیست همه سطوح خانه مرتب ضدعفونی شوند. تمرکز روی نقاط پرتماس معمولاً کاربردیتر است.
۳. صفحهکلید و ماوس کامپیوتر
اگر چند ساعت در روز با رایانه کار میکنید، صفحهکلید و ماوس تقریباً همیشه با دستهای شما در تماس هستند. در محیطهای اداری که چند نفر از یک سیستم مشترک استفاده میکنند، اهمیت نظافت آنها بیشتر میشود.
افراد ممکن است هنگام کار غذا بخورند، سرفه کنند، بینی خود را لمس کنند یا پس از بازگشت از محیط بیرون بدون شستن دستها از رایانه استفاده کنند. به همین دلیل صفحهکلید و ماوس میتوانند در چرخه انتقال آلودگی نقش داشته باشند.
برای پیشگیری از سرماخوردگی بهتر است این وسایل در محیطهای مشترک بهصورت منظم تمیز شوند.
روش مناسب تمیز کردن تجهیزات کامپیوتری
ابتدا رایانه یا لپتاپ را خاموش کنید. برای پاک کردن سطح ماوس و کلیدها از دستمال نرم و کمی مرطوب استفاده کنید و مراقب باشید مایع وارد تجهیزات نشود.
در صفحهکلیدهای جداگانه میتوان گردوغبار میان کلیدها را نیز با روش مناسب خارج کرد. همیشه دستورالعمل شرکت سازنده را در مورد مواد مجاز برای تمیز کردن دستگاه بررسی کنید.
۴. کنترل تلویزیون و سایر ریموتها
کنترل تلویزیون معمولاً توسط چند نفر استفاده میشود، اما در برنامه نظافت خانه کمتر مورد توجه قرار میگیرد. دکمههای متعدد و فاصله میان آنها نیز باعث میشود آلودگی و گردوغبار در این قسمتها جمع شود.
کنترل وسایل سرمایشی و گرمایشی، کنترل دستگاههای صوتی و دستههای بازی نیز شرایط مشابهی دارند.
اگر فردی در خانه سرماخورده باشد، ممکن است چندین بار در طول روز این وسایل را لمس کند. در چنین شرایطی تمیز کردن ریموتها میتواند یکی از اقدامات ساده برای پیشگیری از سرماخوردگی میان سایر اعضای خانواده باشد.
بهتر است برای تمیز کردن این وسایل از دستمال مناسب استفاده شود و از خیس کردن مستقیم دکمهها خودداری شود.
۵. شیرآلات و دکمههای سرویس بهداشتی
یکی از اولین کارهایی که هنگام شستن دستها انجام میدهیم، باز کردن شیر آب است. همین موضوع باعث میشود دسته شیرآلات یکی از سطوحی باشد که مرتب با دستهای هنوز شستهنشده تماس دارد.
دکمه سیفون، دستگیره در سرویس بهداشتی و محل قرارگیری صابون نیز از دیگر نقاط پرتماس هستند.
برای پیشگیری از سرماخوردگی و سایر عفونتهای قابل انتقال از طریق تماس، بهتر است این قسمتها در برنامه نظافت خانه فراموش نشوند.
بعد از شستن دستها چه نکتهای مهم است؟
شستوشوی صحیح دست با آب و صابون اهمیت زیادی دارد. بهتر است تمام قسمتهای دست، میان انگشتان و اطراف ناخنها بهخوبی شسته شوند.
در زمانهایی که آب و صابون در دسترس نیست، استفاده از محلول مناسب ضدعفونیکننده دست میتواند گزینه جایگزین باشد. با این حال، در خانه معمولاً آب و صابون انتخاب مناسبی برای شستوشوی روزمره دستها هستند.
۶. میز کار و وسایل مشترک
میز کار، میز غذاخوری، دسته صندلی و وسایلی مانند خودکار، منگنه یا تلفن ثابت ممکن است توسط افراد مختلف لمس شوند.
این موضوع در ادارهها، مدرسهها، دانشگاهها و فضاهای کاری مشترک اهمیت بیشتری پیدا میکند. اگر فردی علائم سرماخوردگی داشته باشد، بهتر است وسایل شخصی خود را تا حد امکان با دیگران به اشتراک نگذارد.
تمیز کردن منظم وسایل مشترک در کنار رعایت بهداشت دست میتواند به پیشگیری از سرماخوردگی و کاهش انتقال بیماری در محیطهای شلوغ کمک کند.
وسایلی که معمولاً بیشتر مورد استفاده قرار میگیرند عبارتاند از:
- تلفن ثابت
- خودکار مشترک
- میز جلسات
- دستگاه کارتخوان
- دستگاه کپی و پرینتر
- دکمه آسانسور
- دسته صندلی
- تجهیزات مشترک محل کار
البته امکان تمیز کردن تمام سطوح عمومی وجود ندارد؛ بنابراین یکی از مؤثرترین اقدامات این است که پس از تماس با وسایل مشترک، دستها را پیش از لمس چشم، بینی و دهان تمیز کنید.
۷. کلید برق و دکمههای پرکاربرد
کلیدهای روشنایی از آن دسته وسایلی هستند که تقریباً همه اعضای خانواده آنها را لمس میکنند، اما معمولاً هنگام نظافت روزانه فراموش میشوند.
دکمه آسانسور، آیفون، کلیدهای دستگاههای خانگی و سایر دکمههای پرکاربرد نیز شرایط مشابهی دارند.
اگر هدف شما پیشگیری از سرماخوردگی است، لازم نیست پس از هر بار استفاده این وسایل را تمیز کنید؛ اما بهتر است در نظافت منظم خانه، مخصوصاً هنگام بیماری یکی از اعضای خانواده، این سطوح نیز مورد توجه قرار بگیرند.
هنگام تمیز کردن کلیدهای برق باید از استفاده بیش از حد مایعات خودداری شود تا رطوبت وارد بخشهای الکتریکی نشود.
کدام وسایل برای پیشگیری از سرماخوردگی بیشتر نیاز به تمیز کردن دارند؟
جدول زیر مهمترین وسایل پرتماس و میزان اهمیت نظافت آنها را نشان میدهد:
| وسیله یا سطح | دلیل اهمیت | زمان مناسب برای توجه بیشتر |
|---|---|---|
| تلفن همراه | تماس مکرر با دست و صورت | پس از حضور در محیطهای شلوغ و هنگام بیماری |
| دستگیره در | استفاده توسط افراد مختلف | در خانههای پرجمعیت یا وجود فرد بیمار |
| صفحهکلید و ماوس | تماس طولانی با دست | در محل کار و سیستمهای مشترک |
| کنترل تلویزیون | استفاده مشترک اعضای خانواده | هنگام بیماری یکی از اعضای خانه |
| شیرآلات | تماس با دست پیش از شستوشو | هنگام نظافت سرویس بهداشتی |
| میز و وسایل مشترک | تماس افراد متعدد | مدارس، ادارات و محیطهای عمومی |
| کلید برق | تماس مکرر روزانه | هنگام نظافت سطوح پرتماس |
این جدول نشان میدهد که برای پیشگیری از سرماخوردگی بهتر است به جای تمیز کردن افراطی تمام خانه، تمرکز اصلی روی وسایلی باشد که بیشترین تماس را با دست دارند.
هر چند وقت یکبار این وسایل را تمیز کنیم؟
برای نظافت سطوح پرتماس یک برنامه ثابت و یکسان برای همه خانهها وجود ندارد. تعداد افراد، میزان رفتوآمد، حضور کودک و وجود فرد بیمار میتواند نیاز به نظافت را تغییر دهد.
در شرایط عادی، تمیز کردن منظم این وسایل در برنامه نظافت خانه کافی است. اما اگر فردی در خانه علائم تنفسی دارد، بهتر است سطوحی که مرتب لمس میشوند با دفعات بیشتری مورد توجه قرار گیرند.
نکته مهم این است که تمیزکاری بیش از حد لزوماً به معنای محافظت بیشتر نیست. رعایت مجموعهای از رفتارهای صحیح معمولاً تأثیر بیشتری در پیشگیری از سرماخوردگی دارد.
آیا برای همه وسایل باید از مواد ضدعفونیکننده استفاده کرد؟
خیر. در بسیاری از شرایط معمول، تمیز کردن سطح میتواند آلودگی و میکروبها را کاهش دهد. استفاده از ماده ضدعفونیکننده بیشتر زمانی اهمیت پیدا میکند که فرد بیمار در محیط حضور دارد یا احتمال آلودگی سطح بالا باشد.
همچنین هر مادهای برای هر سطحی مناسب نیست. برخی مواد ممکن است به صفحه نمایش، تجهیزات الکترونیکی، چوب یا پوشش وسایل آسیب برسانند.
بهتر است هنگام استفاده از مواد تمیزکننده:
- دستورالعمل محصول را مطالعه کنید.
- ماده را روی مواد دیگر ترکیب نکنید.
- تهویه محیط را در نظر بگیرید.
- برای وسایل الکترونیکی دستورالعمل سازنده را رعایت کنید.
- مواد شیمیایی را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
استفاده صحیح از مواد پاککننده، بخشی از نظافت ایمن برای پیشگیری از سرماخوردگی است و استفاده بیشتر از مقدار توصیهشده الزاماً نتیجه بهتری ایجاد نمیکند.
فقط تمیز کردن وسایل برای پیشگیری از سرماخوردگی کافی نیست
نظافت سطوح تنها یکی از اقدامات پیشگیرانه است. از آنجا که بسیاری از ویروسهای تنفسی هنگام تماس نزدیک با افراد منتقل میشوند، رفتارهای روزمره نقش مهمی در کاهش احتمال بیماری دارند.
برای پیشگیری از سرماخوردگی بهتر است چند اقدام را همزمان انجام دهید:
- دستها را بهطور منظم با آب و صابون بشویید.
- با دستهای آلوده چشم، بینی و دهان را لمس نکنید.
- هنگام سرفه یا عطسه جلوی دهان و بینی را بپوشانید.
- در زمان بیماری تماس نزدیک با دیگران را کاهش دهید.
- فضاهای بسته را در صورت امکان تهویه کنید.
- وسایل شخصی را هنگام بیماری کمتر با دیگران به اشتراک بگذارید.
- سطوحی را که مرتب لمس میشوند بهصورت منظم تمیز کنید.
ترکیب این اقدامات میتواند منطقیتر از تمرکز صرف بر ضدعفونی کردن محیط باشد.
اشتباهات رایج هنگام تمیز کردن وسایل
گاهی تلاش برای پیشگیری از سرماخوردگی با اشتباهاتی همراه میشود که ممکن است هم بیفایده باشد و هم به وسایل آسیب برساند.
یکی از اشتباهات رایج، اسپری کردن مستقیم مواد تمیزکننده روی موبایل، صفحهکلید یا کلید برق است. ورود مایع به تجهیزات الکترونیکی میتواند باعث آسیب شود.
اشتباه دیگر، ترکیب کردن چند ماده شوینده یا ضدعفونیکننده با یکدیگر است. برخی ترکیبهای شیمیایی میتوانند بخارات خطرناک تولید کنند و نباید با هم مخلوط شوند.
همچنین تمیز کردن سطوح بدون توجه به بهداشت دست تأثیر محدودی دارد. اگر فرد پس از لمس وسایل عمومی مرتب صورت خود را لمس کند، چرخه انتقال آلودگی همچنان میتواند ادامه داشته باشد.
بیشتر بخوانید : سرماخوردگی در کودکان: ۷ نکته مهم | علائم و مراقبت
نکات تکمیلی برای پیشگیری از سرماخوردگی در خانه
برای پیشگیری از سرماخوردگی نیازی نیست خانه را به محیطی کاملاً استریل تبدیل کنید. توجه به چند وسیله پرتماس مانند تلفن همراه، دستگیرهها، صفحهکلید، کنترل تلویزیون، شیرآلات، وسایل مشترک و کلیدهای برق میتواند برنامه نظافت را هدفمندتر کند.
در کنار نظافت این سطوح، شستن صحیح دستها، رعایت بهداشت هنگام عطسه و سرفه، تهویه مناسب و کاهش تماس نزدیک با افراد بیمار اهمیت بیشتری دارند. بهترین رویکرد این است که نظافت سطوح را بهعنوان یکی از اجزای یک برنامه کامل برای پیشگیری از سرماخوردگی در نظر بگیریم، نه تنها راه محافظت در برابر بیماری.
پیام در بله
